Dobek z Oleśnicy

Drugi syn Zbigniewa z Oleśnicy i Małgorzaty z Kurozwęk, brat Jana, sędziego ziemskiego krakowskiego i Zawiszy; Zbigniew z Oleśnicy był jego bratankiem. Od najmłodszych lat na dworze Władysława Jagiełły, już w roku 1393 sprowadzał dla potrzeb królewskich broń, sprzęty i sukno. W roku 1394 był pokojowcem i kuchmistrzem królewskim, w lecie tego roku posłował od króla na dwór Iwana Olgierdowicza Skirgiełły. W 1404 r. był w Toruniu w otoczeniu króla podczas wizyty u wielkiego mistrza krzyżackiego, gdzie wsławił się wtedy jako główny zwycięzca turnieju rycerskiego. Podczas wyprawy opolskiej w roku 1409 dostał się do niewoli, z której wykupił go w lecie tego roku brat Jan za 100 grzywien, ofiarowanych na ten cel przez króla. W czerwcu 1410 r. uczestniczył w bitwie pod Grunwaldem, gdzie był dowódcą chorągwi rodu Oleśnickich. Na początku bitwy miał miejsce rycerski wypad Dobka, który wyjechał naprzeciw uformowanym do boju hufcom wielkiego mistrza i zaatakował go. Starcie to było niefortunne dla Oleśnickiego, który wycofał się do szeregów polskich i walczył na czele swojej chorągwi. Po bitwie brał też udział w oblężeniu Malborka. Jesienią tego samego roku obsadził na rozkaz króla zamek krzyżacki Pokrzywno. W roku 1411 został mianowany kasztelanem wojnickim, a w roku następnym towarzyszył królowi w odbywającym się w kilku miastach węgierskich oraz trwającym całą wiosnę i wczesne lato zjeździe z królem Zygmuntem Luksemburczykiem. Oleśnicki brał wówczas udział w licznych zapasach rycerskich, w Budzie np. walczył z powodzeniem w turnieju z najsławniejszymi rycerzami Europy (greckimi, włoskimi, francuskimi, niemieckimi, węgierskimi i in.). Mistrzostwo w rzemiośle rycerskim i znajomość obyczaju dworskiego pozwalają przypuszczać, że Oleśnicki tak jak Zawisza Czarny, znał już wcześniej dwór luksemburski, a może i inne europejskie stolice.

2 października 1413 przywiesił swoją pieczęć do aktu unii Polski z Litwą (w Horodle). Liczne dokumenty z lat 1414—34 poświadczają obecność Oleśnickiego w otoczeniu Jagiełły i uczestnictwo w licznych generalnych oraz prowincjonalnych zjazdach szlachty. W lecie 1419 był świadkiem rokowań króla i ks. Witolda z Erykiem, królem państw unii kalmarskiej, i 15 lipca pod Czerwińskiem przywiesił swoją pieczęć na akcie przymierza polsko-duńskiego. W marcu 1423 uczestniczył w spotkaniu Jagiełły z cesarzem Zygmuntem Luksemburczykiem w Spiskiej Woli, zaś w jesieni tego roku brał udział w obradach sejmu w Warcie. W roku 1430 był obecny na zjeździe w Jedlni, gdzie 4 marca król wystawił swój głośny przywilej dla szlachty, zaś jesień tego roku spędził w grupie najprzedniejszych panów królestwa na Litwie; uczestniczył w naradach w Trokach i Wilnie, a następnie w wypadkach wywołanych nagłą śmiercią Witolda. Kiedy następca na tronie wielkoksiążęcym, Świdrygiełło, wystąpił w roku 1431 przeciw Jagielle i unii polsko-litewskiej, wziął udział w wojnie z księciem ze swoją chorągwią i przyczynił się do zdobycia Łucka (3 VII). Z początkiem 1433 był awansowany na kasztelanię lubelską, w tym charakterze też uczestniczył w sejmie nowokorczyńskim w 1434 r., kiedy Jagiełło oddał Wielkie Księstwo Litewskie ks. Zygmuntowi w dożywotni zarząd (27 luty). W roku 1435 został kasztelanem, a następnie wojewodą sandomierskim. Tego roku brał udział w zjeździe w Brześciu, gdzie ustalano preliminaria pokojowe z Krzyżakami. W roku 1438 do godności wojewody sandomierskiego dołączył na krótko urząd starosty i podczaszego krakowskiego. W kwietniu 1440 roku w gronie panów małopolskich odprowadzał na Litwę młodego Kazimierza Jagiellończyka, w celu osadzenia go jako namiestnika na Litwie.

Zmarł 13 września 1440 prawdopodobnie w Siennie, swojej miejscowości rodowej, gdzie też został pochowany.